Pergamon: boskie sanatorium i tron szatana

0 Flares Facebook 0 Google+ 0 Twitter 0 Pin It Share 0 0 Flares ×

Efez, Milet, Didim, Troja, Assos czy Izmir. Każde z tych miejsc to dumna namiastka dawnej potęgi. Dowód, że kiedyś była tutaj cywilizacja, o jakiej nam się nie śniło i do wielkości której pewnie nie będzie nam dane powrócić. Pergamon to kolejny istotny punkt na antycznej mapie, jaki udało mi się odwiedzić. Dlaczego to starożytne miasto uważane jest za jedno z najważniejszych miast w dziejach ludzkości i ile jest prawdy w krążących wokół niego intrygujących legendach?

Przebywając w Ayvalık oraz okolicach wyspy Cundy warto wyruszyć w godzinę przejażdżkę do Bergamy, współczesnego tureckiego miasta nad którym górują ruiny Pergamonu. Po raz pierwszy pojawił się on w źródłach około 400 lat przed naszą erą. Miasto zbudowane zostało na wysokim wzgórzu, skąd dziś podziwiać można zachwycające widoki na pasma górskie oraz doliny rzek. Starożytne miasto leżało ok. 80 km na pn. od Smyrny (dzisiejszy Izmir) i ok. 25 km od Morza Egejskiego. Pozostałości starożytnego Pergamonu sprawiają, że stanowi on kluczowy punkt na antycznej mapie Turcji. Pergamon przyciąga tłumy turystów przede wszystkim dzięki rozsianym na jego obszarze zabytkom z czasów antycznych. Po więcej informacji na temat wakacji kliknij tutaj. Tysięcy autokarów turystycznych, corocznie odwiedzających to miejsce, nie są w stanie zliczyć lokalni sklepikarze oraz sprzedawcy pamiątek. :)

Bergama, centrum miasta.

 

5 intrygujących legend dotyczących Pergamonu:

 

1. Kolebka pergaminu

Zdaniem słynnego rzymskiego pisarza i historyka, Pliniusza Starszego, to właśnie w Pergamonie udoskonalono metody produkcji pergaminu, co uczyniło miasto ważnym ośrodkiem produkcji. Pergamin wyparł rozpowszechniony wcześniej papirus stosowany w starożytności, którego wywożenia z Egiptu zakazał jeden z faraonów. Przez całą epokę średniowiecza pergamin był głównym materiałem pisarskim zarówno w Europie, jak i na Bliskim Wschodzie. W późniejszym czasie został skutecznie wyparty przez papier. Nazwa pergamin pochodzi więc, zdaniem wielu, od samego miasta Pergamon. To słowo wywodzi się natomiast prawdopodobnie z połączenia dwóch greckich słów: „Per”, co oznacza: mieszany lub deprawować, wypaczać; oraz „gamos”, co oznacza: małżeństwo. Słowo to może odnosić się zatem do monogamii, jak również do bigamii, i poligamii.

Starożytny Akropol w Pergamonie, widok na świątynię Trajana.

 

2. Imponująca biblioteka

W Pergamonie wybudowana została największa po Bibliotece Aleksandryjskiej książnica starożytna. Powstały w niej pierwsze, nie zachowane i znane nam tylko z późniejszych wzmianek traktaty o zbieraniu książek i organizacji bibliotek. Władcy Pergamonu starali się zapewnić swoim uczonym odpowiedni warsztat pracy badawczej w postaci książek, dlatego dbali by księgozbiór stale się pomnażał. To właśnie rozwój biblioteki zainspirować miał króla Pergamonu do szukania nowego substytutu ograniczanego papirusu. Biblioteka istniała jeszcze w II w. n.e., mimo że w I w. p.n.e. ok. 200 tysięcy zwojów zabrał Antoniusz dla Biblioteki Aleksandryjskiej.

Pergamon, Akropol.

Pergamon, Akropol.

Akropol, Pomnik Trajana.

 

3. Jeden z Siedmiu Kościołów Apokalipsy

Siedem Kościołów Apokalipsy (Siedem Kościołów Azji) to siedem głównych zborów wczesnochrześcijańskich zlokalizowanych w Azji Mniejszej, czyli dzisiejszej Anatolii. Pergamon stanowić miał jedną z siedmiu wspólnot wczesnochrześcijańskich. W Apokalipsie św. Jana każdemu z siedmiu kościołów przeznaczone są wiadomość, pouczenie oraz obietnica. Wers dotyczący Pergamonu mówi o wyzwaniu przez mieszkańców miasta nauki Balaama. Zwrot ten odnosi się do proroka Balaama z Mezopotamii, który nakłaniał  Izraelitów do wyuzdanego kultu fałszywych bogów.

Pergamon, widok na Amfiteatr ze wzgórza Akropolu

Pergamon, widok na dolinę rzeki Bakır.

Pergamon, widok na miasto Bergama.

 

4. Miasto szatana

W liście do zboru w Pergamonie (jednego z Siedmiu Kościołów Azji) apostoł Jan wspomniał również, że w mieście tym „mieszka Szatan” i że tamtejsi chrześcijanie przebywają „tam, gdzie jest tron Szatana”. Prawdopodobną przyczyną powiązania Pergamonu z „tronem Szatana” była znacząca rola pogańskiej religii, w tym przede wszystkim kultu Zeusa, naczelnego boga pogańskiego panteonu. Na akropolu wzniesiono pokaźnych rozmiarów pomnik Zeusa, a poświęcony mu Wielki Ołtarz okrzyknięto jednym z cudów epoki hellenistycznej i to właśnie on stanowić miał dla ówczesnych chrześcijan wspomniany „tron Szatana”.
Odkryte przez archeologów elementy ołtarza zostały przewiezione do Berlina, gdzie dokonano rekonstrukcji ołtarza. Obecnie jest eksponowany w tamtejszym Muzeum Pergamońskim. W miejscu, gdzie znajdował się ołtarz, prowadzone są prace archeologiczne.

Tak współcześnie wygląda miejsce, w którym niegdyś stał Wielki Ołtarz Zeusa w Pergamonie. Podczas prac wykopaliskowych odkryto płyty pokryte płaskorzeźbami, a następnie użyto ich do rekonstrukcji Ołtarza w berlińskim Muzeum Pergamońskim.

Pergamon, podziemia świątyni Trajana.

Pergamon, Akropol.

5. Boskie sanatorium

Zdaniem wielu źródeł do Pergamonu przybywali chorzy z całej Azji, niosąc ze sobą nadzieję na cudowne uzdrowienie. Przyczyną wyboru tego miejsca była świątynia Asklepiosa, boga sztuki lekarskiej. W greckim świecie sanktuaria Asklepiosa pełniły poniekąd rolę dzisiejszych sanatoriów. Chorzy przybywali na własny koszt, pokrywając również opłaty związane z często długim pobytem. W ramach leczniczych wczasów pobierano kąpiele w źródlanych wodach oraz dopuszczano się tak kontrowersyjnych metod jak dotykanie niejadowitych „świętych” węży. Istotnym elementem leczenia była „inkubacja”, czyli sen w podziemnych celach, podczas którego choremu powinien ukazać się sam bóg Asklepios wraz z indywidualną receptą na szybkie uzdrowienie. Asklepiejon pod Pergamonem był miejscem działalności także innego sławnego starożytnego lekarza, Galena.

Bergama, Asklepiejon, Stoa północna.

Bergama, starożytny Asklepiejon, dziedziniec wejściowy

 

6 przemyśleń na temat “Pergamon: boskie sanatorium i tron szatana”

  1. ~zabytkowy pisze:

    bardzo ciekawy wpis :) bardzo ciekawe miejsca:) a jeśli ktoś szukałby atrakcji turystycznych w Polsce to polecam zajrzeć na http://insygnus.pl

  2. ~Tadeusz pisze:

    Byłem ,widziałem.Miło przypomnieć sobie te widoki.

  3. ~Maria pisze:

    Bardzo ciekawy wpis.Wspaniałe zdjęcia :)

  4. ~Kasia pisze:

    Szukam w przewodnikach, internecie -z nikłym skutkiem- informacji co można zobaczyć w okolicach Kusadasi, ale nie chodzi mi o te oczywiste punkty jak Efez czy Pamukkale.Szukam czegoś nieskażonego masową turystyką. Marzą mi się maleńkie, tradycyjne wioski tureckie ( nie Sirince ), dzikie plaże. Czekam na podpowiedzi.Z góry dziękuję.

  5. ~cezar pisze:

    byłem w berlinie i widzialem muzeum .a dziki za przyblizenia milo bylo cos wiecej zobaczyc i poczytac .

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>